۱۳۹۷ يکشنبه ۳۱ تير
معاونت پژوهشی دانشگاه آراد
معاون پژوهش و فناوري دانشگاه آزاد اسلامي در گفت‌وگوي تفصيلي با آنا؛

معاون پژوهش و فناوري دانشگاه آزاد اسلامي در گفت‌وگوي تفصيلي با آنا؛

ورود علمي دانشگاه آزاد به حل چالش‌هاي اصلي كشور/ پيش‌بيني ثبت 40 پتنت در سال جاري

 يكشنبه 20 خرداد 1397 - 10:15
بيژن رنجبر

معاون پژوهش و فناوري دانشگاه آزاد اسلامي تاكيد كرد: در برنامه عملياتي سال 97 فعاليت‌هاي پژوهشي و تجاري‌سازي محصولات را مدنظر قرار داده‌ايم و تكاليف مشخصي را براي هر يك از واحدهاي دانشگاهي در نظر گرفته‌ايم.

گروه دانشگاه خبرگزاري آنا - پروين طالبيان؛ قرار است دانشگاه آزاد دانشگاه مساله‌محور باشد و به سمت كار‌آفريني و تبديل علم به ثروت برود، در اين مسير دانشگاه آزاد تلاش مي‌كند رتبه‌بندي علمي هر يك از واحدهاي دانشگاهي ارتقا پيدا كند و تحقيق علمي درباره مسائل مهم كشور با جديت بيشتري دنبال شود. اين دانشگاه براي محقق شدن اين هدف مشوق‌هاي خاصي را براي اعضاي هيات علمي در نظر خواهد گرفت.

باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامي نيز مورد بازنگري قرار گرفته است و اين باشگاه قصد دارد نخبگان كشور از هر سطحي شناسايي و آنها را در حل مسائل به كار گيرد. پيرامون اين موضوع و ديگر تحولات اخير حوزه پژوهش و فناوري با دكتر بيژن رنجبر به گفت‌وگو نشسته‌ايم.

بيژن رنجبر، رئيس سابق دانشگاه تربيت مدرس است كه 26 شهريور 1396 با حكم دكتر فرهاد رهبر در سمت معاون پژوهش و فناوري دانشگاه آزاد اسلامي منصوب شد، انتصابي كه در هشت ماه اخير موجب تحولات زيادي در زمينه فعاليت‌هاي پژوهشي دانشگاه آزاد بود است.

رنجبر استاد تمام رشته بيوفيزيك است و فوق‌ليسانس و دكتري را نيز در رشته‌هاي بيوشيمي و بيوفيزيك به ترتيب از دانشگاه‌هاي تهران و انستيتو فيزيك و تكنولوژي مسكو (انستيتو بيولوژي ملكولي انگلهارت-مسكو) با موفقيت پشت سر گذرانده است.

مهمترين اقداماتي كه در حوزه پژوهش و فناوري در يكسال گذشته در دانشگاه آزاد رخ داده است، چيست؟

تغييرات چارت معاونت پژوهشي، نخستين تغيير اين حوزه بود. در چارت اوليه 4 اداره كل موجود بود كه دو اداره كل ادغام شدند و به يك اداره كل جديد كارآفريني و تجاري سازي تبديل شدند. ايجاد اين اداره كل نشان مي‌دهد كه دانشگاه آزاد چه هدفي را در حوزه پژوهش دنبال مي‌كند.

هدف ما اين است كه دانشگاه آزاد به عنوان الگوي يك دانشگاه تقاضامحور و تحول‌گرا باشد. يعني اينكه اين دانشگاه بايستي بتواند به سمت حل مساله پيش برود و بسياري از مسائل و مشكلات كشور به كمك اين دانشگاه حل شود. لذا دانشگاه بايستي از ريل آموزش محوري و كلاس محوري به سمت پژوهش و فناورمحوري و سودآوري و خلق ثروت تغيير مسير دهد.

با توجه به پتانسيل‌هاي هر استان و برنامه عملياتي تدوين شده، با هر كدام از رؤساي محترم استان‌ها موافقت‌نامه عملياتي امضا و به هر يك از استان‌ها برنامه و ماموريت‌هاي جداگانه اي محول شد.
 
 

با توجه به اين مسأله، برنامه پژوهشي دانشگاه تدوين شد. به عبارت ديگر برنامه سه تا 5 ساله تبيين گرديد؛ با پيوست يك برنامه عملياتي براي سال 97 كه يك برنامه كوتاه مدت عملياتي است.

نشستي با روساي شوراي پژوهش و فناوري استان‌ها برگزار شد و با توجه به پتانسيل‌هاي هر استان و برنامه عملياتي تدوين شده، با هر كدام از رؤساي محترم استان‌ها موافقت‌نامه عملياتي امضا و به هر يك از استان‌ها برنامه و ماموريت‌هاي جداگانه اي محول شد.

در اين برنامه‌ها دو موضوع براي ما اهميت ويژه‌اي دارد، يكي اينكه واحدها بايستي در پژوهش‌هاي خود با توجه به توان و ظرفيت موجود در مرزهاي دانش حركت نمايند؛ با حفظ و ارتقاي كيفيت تحقيقات كه ارتقاي رتبه هم در دستور كار جدي ماست. البته در ارتقاي رتبه، غير از ارتقاي رتبه كلي دانشگاه، به دنبال ارتقاي رتبه داخلي و بين‌المللي واحدهاي دانشگاهي هم هستيم. اخيرا رتبه علمي دانشگاه به 111 رسيده است كه در دو ماه گذشته 13 پله ارتقا پيدا كرده است. اين خيلي خوب است ولي ما دنبال يك چيز ديگر هم هستيم كه تك تك واحدها در رتبه‌بندي كشوري و بين‌المللي ارتقا جايگاه بيابند. حداقل بايستي واحدهاي مختلف در استان‌ها با دانشگاه‌هاي دولتي هم‌ارز خودشان رقابت كنند.

همان‌گونه كه گفتم، حركت در مرزهاي دانش هر واحد براساس توان و پتانسيلشان و با اجراي يك سري برنامه‌ها طراحي شده است؛ البته الزامات قانوني پيشرفت هم در نظر گرفته شده است و براي برداشتن موانع در حال تهيه بخشنامه‌هاي مكمل هستيم. اگر به عضو هيات علمي گفته مي‌شود طرح پژوهشي بياورد، مشخص مي‌شود كه براي اين طرح چه مشوق‌هايي در نظر گرفته شده است. اگر استادي A ميليون تومان طرح بياورد، چه درصدي از آن گرنت پژوهشي استاد مي‌شود يا بابت كدام طرح مي‌توانند پايه تشويقي بگيرند و مشوق‌هاي ديگر.


همچنين در برنامه عملياتي سال 97 مشخص شده است كه در تجاري سازي تا پايان سال بايستي چقدر درآمد كسب شود. در مراكز تحقيقاتي و آزمايشگاه‌ها چقدر بايد درآمدزايي شود؟ اين ها با توجه به توان و پتانسيل هر واحد تعيين شده است و به عنوان برنامه عملياتي به دوستان داده شده است. بنابراين در حوزه پژوهش معلوم است تا پايان سال به كجا بايستي برسند و لذا از حواشي خودداري مي‌شود. يعني بايستي به متن برنامه بپردازند و تك تك سرفصل‌ها را عملياتي كنند. سازمان مركزي هم بايستي نظارت و ارزيابي خود را با تمام توان انجام دهد.

مثلا در استان تهران كه بعنوان پايلوت هماهنگ كرده‌ايم، حدود 70 هزار موضوع پايان‌نامه‌هاي كارشناسي ارشد و دكتري در قالب نظام موضوعات معلوم شده است كه با صنعت هم ارتباط خواهند داشت. هسته‌هاي علمي در حال تشكيل است و سعي شده است كه موضوعات انتخابي در راستاي حل مشكلات كشور باشند. در حوزه آب، انرژي، محيط زيست، امنيت غذايي و علوم و فناوري‌هاي همگرا و موارد ديگر نظام موضوعات مشخص شده است.

انشاءالله استان‌هاي ديگر هم همين روش را انجام خواهند داد. يا در خصوص افزايش تعداد مراكز رشد، واحدهاي فناور، راه‌اندازي مراكز شتابدهي و نوآوري در قالب برنامه‌هاي علمي، برگزاري استارت‌آپ ويكند، برگزاري چالش‌هاي فناوري، راه‌اندازي آزمايشگاه‌هاي ملي و مراكز پژوهشي برتر (Center of Excellency) و موارد ديگر توافق شده است.

با توجه به گسترش كار پژوهش در دانشگاه آزاد اسلامي و همچنين با اتفاق ناگوار چند ماه قبل كه چند استاد مرتكب تقلب علمي شده بودند چه برنامه‌اي داريد؟

كميته اخلاق در پژوهش به تازگي راه‌اندازي شده است كه با فعال شدن اين كميته هم آموزش‌هاي لازم داده خواهد شد و هم قطعاً با تخلفات برخورد مي‌شود. البته درصدي از تخلفات در اثر اطلاعات كم عزيزان است يا مثلا از مصاديق مختلف سرقت علمي بعضا مطلع نيستند و اين اتفاق مي‌افتد.

در برخورد با تخلفات جدي بوده و به هيچ عنوان نمي‌پذيريم كه تقلب علمي در دانشگاه آزاد صورت گيرد.
 
 

همچنين در برنامه عملياتي 97 برگزاري كارگاه‌هاي كميته اخلاق پيش بيني شده است. در اين كارگاه ها از اساتيد محترم واحدها و استان‌ها استفاده مي‌شود كه بسياري از آنها با تجربه هستند. در برخورد با تخلفات جدي هستيم و به هيچ عنوان نمي‌پذيريم كه تقلب علمي صورت گيرد.

با توجه به گسترش پتنت در دانشگاه‌هاي جهان و حتي دانشگاه‌هاي داخلي، در حوزه ثبت پتنت چه برنامه‌اي داريد؟

در 36 سال گذشته دانشگاه آزاد اسلامي تنها دو پتنت را ثبت كرده است. در برنامه سال 97 پيش‌بيني كرده‌ايم كه حدود 40 پتنت داشته باشيم در مقايسه با 36 سال گذشته خوب است. اما كافي نيست چرا كه ظرفيت دانشگاه خيلي بيشتر از اين است.

البته براي ثبت پتنت بايد زيرساختها فراهم شود كه يكسري برنامه‌هاي مشخص داريم. با توجه به بررسي‌هايي كه در واحدهاي مختلف شده است، ان شاءالله به عدد فوق خواهيم رسيد. در بسياري از واحدها اساتيد ما دستاوردهايي دارند كه قابليت پتنت شدن را دارند.

اخيرا با آقاي دكتر سركار، دبير محترم ستاد نانو رياست جمهوري صحبت‌ كرده‌ايم و پيش‌بيني ايشان اين بود خيلي بيشتر از اين تعداد مي‌توان محقق كرد. البته پتنت آيين‌نامه جداگانه‌اي خواهد داشت و مشوق‌هاي خاص خود را دارد. دانشگاه آزاد هزينه ثبت پتنت را قبول مي‌كند چرا كه بسياري از اساتيد در پرداخت اين هزينه مشكل دارند. در ضمن در ايجاد دفاتر حقوق مالكيت معنوي برنامه معيني را داشته و پي‌گيري خواهيم كرد.

در حوزه دانش‌بنيان چه برنامه‌اي داريد و مراكز رشد در مدت اخير چه كرده‌اند؟

در سال گذشته از 1100 محصول 160 محصول در هفته پژوهش آذر ماه به نمايش گذاشته شد. آنجا واقعاً فن‌بازار بود و شو نبود. بسياري از اين محصولات تجاري‌سازي شده بودند برخي از شركت‌ها درآمدزايي داشتند.

حتي درآمدزايي بين‌المللي هم داشتند، اينها را بايد تقويت كرد و در هفته پژوهش 97 حتما محصولات جديد خواهيم داشت و در اين‌باره برنامه‌ريزي مي‌شود. لازم به ذكر است كه همانطوري كه قبلاً بيان كردم در موافقت‌نامه امضاء شده با روساي استان‌ها، در تقويت و راه‌اندازي مراكز شتابدهي و نوآوري در قالب برنامه‌هاي علمي و افزايش مراكز رشد در قالب سراهاي علم و فناوري براي افزايش تعداد شركت‌هاي دانش‌بنيان و برنامه‌هاي مفصلي كه در پارك علم و فناوري و اداره كل كارآفريني و تجاري‌سازي ديده شده است و موارد ديگر فعاليت‌هاي مناسبي انجام خواهد گرفت.


آيا باشگاه پژوهشگران جوان توانسته براساس برنامه‌ريزي معاونت پژوهشي به اهدافش برسد؟ چه تعداد نخبه از اين طريق جذب شده‌اند؟

باشگاه هم با جديت وارد شده است و تاكنون 14 هزار و 700 نفر در سامانه باشگاه ثبت نام كرده‌اند كه مسئولين محترم باشگاه در حال شناسايي و تقسيم وظايف و بهره‌برداري از نخبگان با توجه به تقاضاهاي آن عزيزان و توان و پتانسيل‌ آنها هستند. قطعاً با توجه به آئين‌نامه‌هاي موجود و مكمل مورد تأييد شوراي هدايت، برخي براي ادامه تحصيل، برخي براي راه‌اندازي شركت‌هاي دانش‌بنيان، برخي براي همكاري در طرح‌هاي پژوهشي و ديگر موارد حمايت خواهند شد.

همچنين دنبال فعال كردن باشگاه‌هاي برون مرزي هستيم. با واحد لبنان صحبت شده است، پتانسيل خوبي در لبنان وجود دارد، با واحد افغانستان هم صحبت شده است.

اخيراً 100 موضوع به عنوان چالش‌هاي كشور مطرح شده است برخي از دانشگاه‌ها در اين زمينه فعال شده‌اند و قرار شده كه علاوه بر اقدامات تحقيقاتي برنامه‌هاي آموزشي نظير برنامه‌هاي بين رشته‌اي در اين زمينه تعريف شود. آيا دانشگاه آزاد هم در اين زمينه برنامه دارد؟

بله قطعاً برنامه داريم. دانشگاه آزاد در حوزه‌هاي آب، انرژي، محيط زيست و امنيت غذايي كه جزو موضوعات مهم كشور است برنامه دارد. براي كار در اين موضوعات به صورت پايلوت دانشگاه‌هاي استان تهران در نظر گرفته شده‌اند كه مختصراً بيان كردم. در حوزه سلامت برنامه‌ريزي شده است و به بعضي از واحدها مثل قزوين مأموريت راه‌اندازي مركز تحقيقات NBICS داده شده است كه در راستاي بهبود عملكرد انساني مي‌تواند پژوهش‌هاي نابي انجام شود و البته در راستاي تجاري‌سازي هم مي‌تواند كاملاً فعال شوند. همچنين مركز تحقيقات بيابان زدايي و مقابله با ريزگردها در واحد اصفهان و مركز تحقيقات مقابله با خشكسالي درياچه اروميه در واحد تبريز تأسيس و در خصوص حل مشكلات مرتبط با ريزگردها و جلوگيري از خشك شدن درياچه اروميه فعاليت دارند.

تاریخ:
1397/03/20
تعداد بازدید:
20
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
آدرس پست الکترونیکی شما
شماره تلفن
توضیحات
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
تمام حقوق اين وب سايت متعلق به سازمان مركزي دانشگاه آزاد مي باشد
Powered by DorsaPortal